Ồ ạt xuất bản sách hết thời hạn tác quyền

Năm 2012 và 2013 đánh dấu việc rất nhiều sách hết thời hạn bảo hộ tác quyền.

Đây là cơ hội để các nhà xuất bản, đơn vị phát hành sách “đầu cơ” xuất bản các tác phẩm kinh điển mà không mất đồng phí tác quyền nào cho tác giả.

Theo Công ước Berne, sách sẽ hết thời hạn bảo hộ quyền tác giả sau 50 năm hoặc 70 năm (tùy theo quy định cụ thể của từng quốc gia) kể từ ngày tác giả mất.

Mỏ vàng cho nhà xuất bản

Tinh hoa văn học và Văn học cổ điển là hai dự án phát hành lại những tác phẩm văn học kinh điển đã hết thời hạn bảo hộ tác quyền theo Công ước Berne lớn nhất thời gian qua.

Tủ sách Tinh hoa văn học của Công ty Sách Phương Nam do nhà giáo, nhà văn Nhật Chiêu phụ trách khâu tổ chức nội dung, chọn lọc tác phẩm. Tủ sách này tập trung giới thiệu các kiệt tác của văn hào thế giới, các tác phẩm kinh điển và hiện đại có ảnh hưởng đến văn học thế giới: Thất lạc cõi người vàTà dương (Dazai Osamu); Bản Sonat Kreutzer (Lev Tolstoy), Con cú mù (Sadegh Hedayat), Cô gái đồng trinh và chàng du tử (D.H. Lawrence), Nỗi lòng (Natsume Soseki)…

Tác phẩm Sans famille(Hector Malot) với nhiều phiên bản Việt ngữ: Không gia đình, Vô gia đình…

Công ty Văn hóa Đông A thực hiện tủ sách Văn học cổ điển (Dong A Classics) với việc phát hành 26 tác phẩm văn học từng giành những giải thưởng văn học của thế giới như: Lớn lên trên đảo vắng (Johann David Wyss), Đảo giấu vàng (Robert Louis Stevenson), Không gia đình (Hector Malot), Ngựa ô yêu dấu (Anna Sewell), Tom Sawyer (Mark Twain)…

Bên cạnh hai tủ sách này, các nhà xuất bản và các trang mạng phát hành sách điện tử (e-book) cũng tranh thủ hết thời hạn bảo hộ tác quyền để xuất bản các tác phẩm này. Tác phẩm hết thời hạn tác quyền là mỏ vàng cho nhà xuất bản. Thế nhưng cũng từ mỏ vàng này, khi nhiều đơn vị cùng khai thác thì dễ dàng xảy ra tranh chấp, bởi với các tác phẩm này, ngoài tác quyền tác giả thì còn có tác quyền của dịch giả.

Cụ thể là trường hợp tác phẩm Nỗi lòng của nhà văn Natsume Soseki. Khi xuất bản ở Việt Nam thì vướng phần tác quyền dịch giả. Nỗi lòng là tác phẩm dịch chung của dịch giả Đỗ Khánh Hoan và Nguyễn Tường Minh. Hai dịch giả đã cho phép sử dụng tác phẩm dịch Nỗi lòng của mình cho hai công ty phát hành sách khác nhau là Công ty Cổ phần Văn hóa và Truyền thông Nhã Nam và Công ty Sách Phương Nam. Sau khi Nỗi lòng được xuất bản trong tủ sách Tinh hoa văn học của Phương Nam, Nhã Nam mới té ngửa và đành phải hủy dự án phát hành Nỗi lòng của mình.

Độc giả chịu thiệt

Các tác phẩm hết hạn tác quyền hầu hết đều là những tác phẩm văn học kinh điển, có giá trị thẩm mỹ cao. Việc xuất bản các tác phẩm này cũng giúp bạn đọc tiếp xúc được tinh hoa văn hóa của thế giới. Thế nhưng khi các nhà xuất bản ồ ạt phát hành loại tác phẩm này độc giả sẽ rối và khó khăn trong việc chọn lựa tác phẩm dịch nào chất lượng.

Gần đây nhất, với tác phẩm The Railway Children (Edith Nesbit), Nhã Nam xuất bản bản dịch của dịch giả Nguyễn Tâm với tựa Lũ trẻ đường tàu còn Đông A lại sử dụng bản dịch của dịch giả Đăng Thư với tựa Lũ trẻ đường ray. Rồi tác phẩm L’Étranger (Albert Camus) mang các tựa: Kẻ xa lạ, Người xa lạ, Người dưng…

Khi bước chân vào kệ sách, chỉ một tác phẩm mà hàng loạt phiên bản na ná nhau với các dịch giả, nhà xuất bản khác nhau thì độc giả chẳng khác nào bị đánh đố. Nếu độc giả không biết gì về tác phẩm gốc thì càng dễ nhầm tưởng đây là những tác phẩm khác nhau, chưa kể nhiều sách được xuất bản với tựa và thiết kế rất khác nhau .

Tuy thế, bà Quách Thu Nguyệt (nguyên Giám đốc Nhà xuất bản Trẻ) lại không lo lắng lắm về việc đánh đố bạn đọc: “Một tác phẩm nhiều người dịch sẽ thêm chọn lựa cho độc giả. Bạn đọc thừa thông minh để biết uy tín của dịch giả, nhà xuất bản để chọn bản dịch nào tốt cho họ. Điển hình là tác phẩm Lụa (Alessandro Baricco) có rất nhiều nơi phát hành nhưng độc giả luôn tìm kiếm bản dịch của dịch giả Quế Sơn để đọc. Tôi cho rằng đây là cơ hội để những nhà xuất bản, đơn vị phát hành sách chọn lựa dịch giả để tạo uy tín cho thương hiệu của mình”.

Đắc nhân tâm hết hạn tác quyền hay chưa?

Nhà văn, nhà thuyết trình Dale Carnegie (Mỹ), tác giả của tác phẩm How to Win Friends and Influence People (tựa Việt làĐắc nhân tâm) mất năm 1955. Từ đó đến nay đã 58 năm, nếu tính theo Công ước Berne thì tác phẩm đã hết hạn bảo hộ quyền tác giả. Tuy nhiên, Dale Carnegie là nhà văn người Mỹ nên ngoài Công ước Berne thì sẽ áp dụng thêm quy định của Đạo luật bản quyền mở rộng Sonny Bono của Mỹ. Theo đạo luật này thì thời hạn bảo hộ tác quyền là cuộc đời tác giả và 70 năm sau khi tác giả qua đời. Nếu chiếu theo luật Sonny Bono thì tác phẩm How to Win Friends and Influence People thời hạn bảo hộ tác quyền sẽ là 70 năm (tức đến năm 2025 mới hết hạn bảo hộ).

Nhà xuất bản Simon Shuster là đơn vị đang nắm giữ bản quyền tác phẩm này tại Mỹ và họ chỉ bán bản quyền duy nhất cho First New. Thế nhưng ở Việt Nam, rất nhiều nhà xuất bản, đơn vị phát hành sách “giả lơ” yếu tố còn hạn tác quyền theo luật Sonny Bono để ngang nhiên vi phạm.

_________________________________________

Tác phẩm Le Petit Prince (Saint-Exupéry) được xuất bản với đủ tựa: Hoàng tử bé, Cậu hoàng con, Ông hoàng nhỏ, Em bé con nhà trời, Chú bé hoàng tử… với các dịch giả: Bùi Giáng, Châu Diên, Vĩnh Lạc, Trần Thiện Đạo, Trần Nhất Định, Nguyễn Tấn Đại, Nguyễn Thành Long…

Theo PLO

Ồ ạt xuất bản sách hết thời hạn tác quyền

Ồ ạt xuất bản sách hết thời hạn tác quyền

Những điều cần chú ý khi sử dụng tác phẩm đã hết thời hạn bảo hộ

Việc bảo hộ quyền tác giả đối với các tác phẩm là có thời hạn. Thời hạn bảo hộ quyền tác giả được quy định tại điều 27, Luật sở hữu trí tuệ năm 2005:

“1. Quyền nhân thân quy định tại các khoản 1, 2 và 4 Điều 19 của Luật này được bảo hộ vô thời hạn.

2. Quyền nhân thân quy định tại khoản 3 Điều 19 và quyền tài sản quy định tại Điều 20 của Luật này có thời hạn bảo hộ như sau:

a) Tác phẩm điện ảnh, nhiếp ảnh, sân khấu, mỹ thuật ứng dụng, tác phẩm khuyết danh có thời hạn bảo hộ là năm mươi năm, kể từ khi tác phẩm được công bố lần đầu tiên. Trong thời hạn năm mươi năm, kể từ khi tác phẩm điện ảnh, tác phẩm sân khấu được định hình, nếu tác phẩm chưa được công bố thì thời hạn được tính từ khi tác phẩm được định hình; đối với tác phẩm khuyết danh, khi các thông tin về tác giả được xuất hiện thì thời hạn bảo hộ được tính theo quy định tại điểm b khoản này;

b) Tác phẩm không thuộc loại hình quy định tại điểm a khoản này có thời hạn bảo hộ là suốt cuộc đời tác giả và năm mươi năm tiếp theo năm tác giả chết; trong trường hợp tác phẩm có đồng tác giả thì thời hạn bảo hộ chấm dứt vào năm thứ năm mươi sau năm đồng tác giả cuối cùng chết;

c) Thời hạn bảo hộ quy định tại điểm a và điểm b khoản này chấm dứt vào thời điểm 24 giờ ngày 31 tháng 12 của năm chấm dứt thời hạn bảo hộ quyền tác giả.”

Khi thời hạn bảo hộ này chấm dứt, tác phẩm đó sẽ thuộc về công chúng (theo khoản 1, điều 43, Luật sở hữu trí tuệ năm 2005), Nhà nước không bảo hộ đối với quyền tài sản mà chỉ công nhận các quyền nhân thân không thể chuyển nhượng của tác giả bao gồm:

-Đặt tên cho tác phẩm;

-Đứng tên thật hoặc bút danh trên tác phẩm; được nêu tên thật hoặc bút danh khi tác phẩm được công bố, sử dụng;

-Bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm, không cho người khác sửa chữa, cắt xén hoặc xuyên tạc tác phẩm dưới bất kỳ hình thức nào gây phương hại đến danh dự và uy tín của tác giả.

Khi sử dụng tác phẩm thuộc về công chứng, người sử dụng phải tôn trọng các quyền nhân thân kể trên, trong trường hợp có vi phạm sẽ vẫn bị xử lí:

“Các cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân có quyền và nghĩa vụ liên quan khi phát hiện các hành vi xâm phạm quyền nhân thân quy định tại khoản 1, 2 và 4 Điều 19 của Luật Sở hữu trí tuệ đối với các tác phẩm đã kết thúc thời hạn bảo hộ thì có quyền yêu cầu người có hành vi xâm phạm chấm dứt hành vi xâm phạm, xin lỗi, cải chính công khai, bồi thường thiệt hại; có quyền khiếu nại, tố cáo, yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý. Tuỳ theo tính chất và mức độ xâm phạm, các tổ chức, cá nhân có hành vi xâm phạm có thể bị xử lý theo pháp luật hành chính, dân sự hoặc hình sự.

Các tổ chức chính trị – xã hội – nghề nghiệp, tổ chức xã hội – nghề nghiệp, các tổ chức đại diện tập thể quyền tác giả, quyền liên quan có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền bảo vệ các quyền nhân thân đối với những tác phẩm của Hội viên đã kết thúc thời hạn bảo hộ.” (theo điều 30, nghị định 100/2006/NĐ-CP)

Trên đây là một số thông tin hữu ích công ty Luật Việt Phong cung cấp cho các Quý khách hàng thân thiết về những điều cần chú ý khi sử dụng tác phẩm đã hết thời hạn bảo hộ Chúng tôi hi vọng rằng quý khách có thể vận dụng các kiến thức kể trên để sử dụng trong công việc và cuộc sống. Nếu có vấn đề pháp lý nào khác cần tư vấn quý khách vui lòng gọi điện tới tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến 24/7 của công ty Luật Việt Phong để gặp luật sư tư vấn và chuyên viên pháp lý.

Bình chọn để ủng hộ tác giả nhé: 1 Sao2 Sao3 Sao4 Sao5 Sao (1 lượt chọn, trung bình: 5.00/5)
Loading...
Tải App Mê Đọc ĐỌC NHANH HƠN:
Android --> http://bit.ly/app-me-doc-sach
iOS --> http://bit.ly/me-doc-sach-ios
Tham gia nhóm Cộng đồng Mê Đọc Sách: /isach.net
Kết bạn với iSách: /isach.official

Đọc tóm tắt sách Người bán hàng vĩ đại nhất thế giới

Độc giả thảo luận

Bạn đang nghĩ gì!

Notify of
avatar
wpDiscuz
iSách App đọc nhanh hơnTải ngay!
Đối thoại trong im lặng: Đi sâu vào bản thể hay che giấu sự ngu si?
Đối thoại trong im lặng: Đi sâu vào bản thể hay che giấu sự ngu si?
Đánh giá quá cao những gì đang có ngấm ngầm gây hại cuộc đời chúng ta như thế nào?
Đánh giá quá cao những gì đang có ngấm ngầm gây hại cuộc đời chúng ta như thế nào?
Cuộc phiêu lưu đầy thú vị cùng Gió Bấc
Cuộc phiêu lưu đầy thú vị cùng Gió Bấc
Nhà giả kim - Chỉ dẫn của thực tại tối thượng
Nhà giả kim – Chỉ dẫn của thực tại tối thượng
Top 10 cuốn sách “niềm tin” nổi tiếng hay thuộc hàng kinh điển
Top 10 cuốn sách “niềm tin” nổi tiếng hay thuộc hàng kinh điển
Top 08 cuốn sách hay Tony Buổi Sáng khuyên đọc
Top 08 cuốn sách hay Tony Buổi Sáng khuyên đọc
Top 13 cuốn sách hay về chính trị nên đọc
Top 13 cuốn sách hay về chính trị nên đọc
Top 10 cuốn sách hay truyền cảm hứng nhất tái bản liên tục nhưng luôn cháy hàng
Đánh thức con người phi thường trong bạn ebook PDF/PRC/EPUB/MOBI
Đánh thức con người phi thường trong bạn
Những kẻ xuất chúng ebook PDF/PRC/EPUB/MOBI
Những kẻ xuất chúng
Đắc nhân tâm ebook PDF/PRC/EPUB/MOBI - Tác giả: Dale Carnegie
Đắc nhân tâm
Người bán hàng vĩ đại nhất thế giới ebook PDF/PRC/EPUB/MOBI
Người bán hàng vĩ đại nhất thế giới
Quẳng bớt đồ đạc đi mà vui sống: Sự tối giản tạo nên hạnh phúc
Quẳng bớt đồ đạc đi mà vui sống: Sự tối giản tạo nên hạnh phúc
Nhìn cuộc sống theo hướng khác, bạn sẽ khác
Nhìn cuộc sống theo hướng khác, bạn sẽ khác
12 cách hướng người khác tin tưởng và suy nghĩ theo chúng ta
08 cách cư xử kẻ thông minh dành cho người họ ghét
Cái Tôi của ai nhỏ bé thì tâm lượng người đó mênh mông!
Cái Tôi của ai nhỏ bé thì tâm lượng người đó mênh mông!
Kẻ thù không ở người ngoài, mà tiềm ẩn bên trong ta
Kẻ thù không ở người ngoài, mà tiềm ẩn bên trong ta
Hội chứng tự yêu bản thân và cơ hội tìm kiếm người yêu qua các mạng xã hội
Hội chứng tự yêu bản thân và cơ hội tìm kiếm người yêu qua các mạng xã hội
Vì sao con người trở nên ác độc?
Vì sao con người trở nên ác độc? Thí nghiệm kinh điển cách đây gần 50 năm sẽ trả lời giúp bạn.
Tấn công bằng 06 đòn tâm lý này, mọi người sẽ mua bất cứ thứ gì bạn bán
Tấn công bằng 06 đòn tâm lý này, mọi người sẽ mua bất cứ thứ gì bạn bán

Dành riêng cho bạn!

Refresh cuộc sống mỗi ngày cùng iSách