Thang tính cách Big Five (OCEAN): Ứng dụng trong công việc và tình cảm

Mỗi người đều có những mặt tính cách khác nhau. Chúng ta không thể tìm thấy hai người có tính cách hoàn toàn giống nhau. Tính cách (personality) được định nghĩa là mô hình hành vi, suy nghĩ và cảm xúc thể hiện bởi một cá nhân, có đặc điểm là riêng biệt và tồn tại lâu bền. Tính cách phân biệt cá thể này với cá thể khác và có tầm ảnh hưởng lớn đến hành vi và suy nghĩ của con người, từ đó tác động đến công việc và các mối quan hệ xã hội. Vì thế, tính cách là một chủ đề quan trọng trong nghiên cứu Tâm lí học (Personality Psychology).

Tính cách không dễ dàng đo lường như chiều cao hay cân nặng mà tính cách bao gồm nhiều đặc điểm khác nhau. Theo một nghiên cứu, có hơn 18 nghìn từ miêu tả đặc điểm tính cách (personality traits) trong từ điển tiếng Anh. Nhiều đặc điểm tích cách có điểm chung nên sau nhiều nghiên cứu, các nhà khoa học đã tổng kết các đặc điểm tính cách và chia thành 5 mặt tính cách chủ yếu, được gọi là Big Five dimensions of personality (gọi tắt là Big Five).

Đây cũng là một trong những thang đo tính cách đơn giản, phổ biến và được ứng dụng rộng rãi nhất hiện nay.Big Five gồm có 5 mặt tính cách với các chữ cái đầu ghép thành chữ “OCEAN” (đại dương). Cần phải nhấn mạnh rằng không phải mỗi người thuộc về 1 trong 5 mặt tính cách của Big Five, mà mỗi người đều có đầy đủ 5 mặt tính cách này với các mức độ khác nhau (từ rất thấp đến rất cao):

  • Openness to Experience (Sẵn sàng trải nghiệm): Mặt tính cách thể hiện xu hướng tìm kiếm và tận hưởng những trải nghiệm và ý tưởng mới.  Những người có điểm “O” thấp thường sống thực tế, đơn giản, có khá ít sở thích. Trong khi đó, những người có điểm “O” cao thường là kiểu người sáng tạo, hóm hỉnh, muốn tìm hiểu những điều mới mẻ, và có sở thích đa dạng.
  • Conscientiousness (Tận tâm): Mặt tính cách thể hiện tính kỉ luật và sự  quyết tâm đạt được kết quả. Những người có điểm “C” thấp thường sống bất quy tắc, hành động theo quán tính; và khó để người khác trông cậy vào họ. Trong khi đó, những người có điểm “C” cao thường là những người sống quy tắc, cẩn thận và có trách nhiệm.
  • Extraversion (Hướng ngoại):  Mặt tính cách thể hiện xu hướng tìm kiếm sự kích thích và nhiều mối quan hệ xã hội. Những người có điểm “E” thấp thường là những người nhút nhát, khá kín đáo và cẩn trọng; trong khi những người có điểm “E” cao thường là nói nhiều, thân thiện, và năng động.
  • Agreeableness (Dễ chịu): Mặt tính cách thể hiện xu hướng động lòng trắc ẩn trước người khác. Những người có điểm “A” thấp thường là những người khá hoài nghi, khó chịu, và không sẵn sàng hợp tác; trong khi những người có điểm “A” cao thường là những người tốt bụng, dễ tin tưởng và giúp đỡ người khác.
  • Neuroticism (Tâm lí bất ổn): Mặt tính cách thể hiện xu hướng trải nghiệm những cảm xúc tiêu cực. Những người có điểm “N” thấp là những người điềm đạm, bình tĩnh; trong khi những người có điểm “N” cao là những người hay nhạy cảm, lo lắng, và đôi khi trở nên hoang tưởng sinh lý (hypochondriacal)

Những mặt tính cách trong Big Five có tương quan cao với khả năng làm việc, vì thế việc tìm hiểu Big Five có thể giúp bạn tìm thấy ngành nghề thích hợp với tính cách của mình. Trong các mặt tính cách, sự Tận tâm (Conscientiousness) có tương quan cao nhất đến khả năng làm việc: Một người càng có tính tận tâm cao thì càng có khả năng làm việc hiệu quả.

Thang tính cách Big Five (OCEAN): Ứng dụng trong công việc và tình cảm

Thang tính cách Big Five (OCEAN): Ứng dụng trong công việc và tình cảm

Những mặt tính cách khác cũng có tương quan đến một số tính chất công việc đặc trưng. Tính Dễ chịu (Agreeableness) liên quan đến mặt quan hệ, giao tiếp với người khác trong công việc. Tính Hướng ngoại (Extraversion) thích hợp với những công việc đòi hỏi giao tiếp với nhiều đối tượng như các công việc quản lý, cảnh sát, người bán hàng.

Big Five cũng có liên hệ tới khả năng làm việc nhóm. Thành viên nhóm càng có điểm cao trong thang đo Tận tâm (Conscientiousness), Dễ chịu (Agreeableness), Hướng ngoại (Extraversion) thì càng làm việc hiệu quả. Trong việc lựa chọn lãnh đạo, những người có điểm cao trong thước đo Hướng ngoại (Extraversion), Sẵn sàng trải nghiệm (Openness) và Dễ chịu (Agreeableness) cũng có khả năng được lựa chọn cao hơn.

Ứng dụng trong việc xây dựng các mối quan hệ

Nghiên cứu của Noftle và Shaver cho thấy Big Five có mối tương quan với các dạng phát triển quan hệ không bền chặt (unsecured attachment) như sau:

Sẵn sàng trải nghiệm

Tận tâm

Hướng ngoại

Dễ chịu

Tâm lí bất ổn

Lo lắng (Avoidance)

+

Trốn tránh (Anxiety)

+

Các kiểu gắn bó trong giai đoạn trưởng thành (từ 13 tuổi trở đi) được mở rộng và đánh giá dựa trên hai tiêu chí:

  • Trốn tránh (Avoidance): được đánh giá dựa trên mức độ một người muốn xây dựng hay trốn tránh các mối quan hệ.
  • Lo lắng (Anxiety): được đánh giá dựa trên mức độ cảm thấy “an toàn” hay “lo sợ” của một người khi xây dựng các mối quan hệ với người khác.

Dựa trên hai thang tiêu chí, chúng ta được chia thành bốn dạng khác nhau: Bền chặt (The secure attachment); Trốn tránh (The dismissing-avoidant attachment); Lo sợ chiếm hữu(The anxious pre-occupied attachment); và Lo sợ trốn tránh (The fearful avoidant attachment).

Những người thuộc dạng phát triển các mối quan hệ lo lắng (avoidance) có nhiều đặc điểm của Tâm lý bất ổn (Neuroticism) như  trầm cảm, tổn thương, và lo lắng. Họ thường xuyên cảm thấy chưa nhận đủ sự yêu thương  và không thể kiểm soát mối quan hệ. Ngoài ra, những người này có thể quan tâm đến các mối quan hệ xã hội nhưng họ vẫn không tin vào sự  chấp nhận của người khác.

Những người thuộc dạng phát triển các mối quan hệ trốn tránh (anxiety) thường không có những đặc điểm của nhóm Dễ chịu (Agreeableness), nhất là ở mặt tin cậy và vị tha. Những người này có xu hướng kiềm chế cảm xúc và những kỉ niệm tình cảm. Ngoài ra, những người này không mang những đặc điểm của nhóm Hướng ngoại (Extraversion) như thường không nhiệt tình, không muốn hòa mình trong tập thể, và không có nhiều cảm xúc tích cực, đúng với quan sát những người gắn bó trốn tránh thường có vấn đề trong quan hệ với người khác.

Một điều thú vị là cả hai dạng gắn bó không bền chặt trên đều không thể hiện tính Tận tâm (Conscientiousness). Nghiên cứu gần đây cho thấy sự hài lòng trong mối quan hệ có liên quan tới sự kiểm soát bản thân và tinh thần trách nhiệm. Trong khi đó, những người quyết định không cẩn thận và không tận tuỵ trong mối quan hệ dễ có gắn bó không bền chặt.

Tham khảo

Greenberg, J. (2011). Behavior in Organizations.

Noftle, E. & Shaver, P. (2006). Attachment dimensions and the big five personality traits: Associations and comparative ability to predict relationship quality. Journal of Research in Personality.

Thang đo Big Five – Trắc nghiệm tính cách

Trong nghiên cứu, có nhiều thang đo Big Five với số lượng câu hỏi khác nhau. iSách xin giới thiệu một bảng trắc nghiệm tóm gọn để bạn đọc có thể thực hiện và giúp bạn phần nào hình dung tính cách bản thân.

Hướng dẫn: Đọc các câu nhận xét dưới đây và cho điểm mỗi câu như sau:

 Rất không đồng ý: 1 điểm

 Không đồng ý: 2 điểm

 Trung lập: 3 điểm

 Đồng ý: 4 điểm

 Rất đồng ý: 5 điểm

Tôi thấy mình là người…

1. Nói nhiều

2. Hay tìm lỗi sai ở người khác

3. Làm việc kĩ lưỡng, chu đáo

4. Buồn phiền, chán nản

5. Sáng tạo, nghĩ ra nhiều ý tưởng mới

6. Kín đáo

7. Không ích kỉ và hay giúp đỡ người khác

8. Có thể hơi bất cẩn, cẩu thả

9. Thoải mái, đối phó với áp lực tốt

10. Tò mò về nhiều thứ khác nhau

11. Đầy năng lượng

12. Bắt đầu tranh cãi với người khác

13. Làm việc đáng tin cậy

14. Có thể căng thẳng

15. Mưu trí, suy nghĩ sâu sắc

16. Tạo ra nhiều sự sôi nổi, náo động

17. Có bản chất hay tha thứ

18. Thường không sắp xếp gọn gàng

19. Lo lắng rất nhiều

20. Có trí tưởng tượng linh hoạt

21. Thường ít nói

22. Thường tin cậy người khác

23. Thường lười biếng

24. Ổn định cảm xúc, không dễ dàng bị buồn lòng

25. Có óc phát minh, sáng tạo

26. Có tính cách quyết đoán

27. Có thể lạnh lùng và xa cách

28. Kiên trì hoàn thành nhiệm vụ

29. Có thể trở nên buồn rầu hay Tâm trạng bất ổn

30. Quý trọng trải nghiệm mang tính nghệ thuật, thẩm mỹ

31. Có lúc nhút nhát, rụt rè

32. Chu đáo và tử tế với hầu hết mọi người

33. Làm việc có hiệu quả

34. Giữ bình tĩnh trong những tình huống căng thẳng

35. Thích những công việc đều đặn

36. Hoà đồng, thân thiện

37. Có lúc thô lỗ, bất lịch sự với người khác

38. Lên kế hoạch và đi theo nó

39. Dễ dàng bị lo lắng

40. Thích phản ánh và làm việc với ý tưởng

41. Có rất ít sở thích nghệ thuật

42. Thích hợp tác với người khác

43. Dễ mất tập trung

44. Tinh tế trong mỹ thuật, âm nhạc, hoặc văn học

Hướng dẫn: Sau khi cho điểm từng câu, hãy cộng các con số theo 5 mục riêng biệt dưới đây.

Với những câu có chữ “R”, bạn phải cộng điểm đổi ngược (ví dụ, nếu câu 35 bạn cho mình 1 thì đổi thành 5; 2 đổi thành 4; 3 giữ nguyên; 4 đổi thành 2; và 5 đổi thành 1).

Tổng số điểm chỉ mức độ tính cách tương ứng với từng hạng mục của bạn.

Sẵn sàng trải nghiệm: 5, 10, 15, 20, 25, 30, 35R, 40, 41R, 44. Điểm tối đa 50

Tận tâm: 3, 8R, 13, 18R, 23R, 28, 33, 38, 43R. Điểm tối đa 45

Hướng ngoại: 1, 6R, 11, 16, 21R, 26, 31R, 36. Điểm tối đa 40

Dễ chịu: 2R, 7, 12R, 17, 22, 27R, 32, 37R, 42. Điểm tối đa 45

Tâm lí bất ổn: 4, 9R, 14, 19, 24R, 29, 34R, 39. Điểm tối đa 40

Nguồn:

Greenberg, J. (2011). Behavior in Organizations.

Noftle, E. & Shaver, P. (2006). Attachment dimensions and the big five personality traits: Associations and comparative ability to predict relationship quality. Journal of Research in Personality.

Bình chọn để ủng hộ tác giả nhé: 1 Sao2 Sao3 Sao4 Sao5 Sao (179 lượt chọn, trung bình: 5.00/5)
Loading...
Tải App Mê Đọc ĐỌC NHANH HƠN:
Android --> http://bit.ly/app-me-doc-sach
iOS --> http://bit.ly/me-doc-sach-ios
Tham gia nhóm Cộng đồng Mê Đọc Sách: /isach.net
Kết bạn với iSách: /isach.official

Đọc tóm tắt sách Người bán hàng vĩ đại nhất thế giới

Độc giả thảo luận

Bạn đang nghĩ gì!

Notify of
avatar
wpDiscuz
iSách App đọc nhanh hơnTải ngay!
Đối thoại trong im lặng: Đi sâu vào bản thể hay che giấu sự ngu si?
Đối thoại trong im lặng: Đi sâu vào bản thể hay che giấu sự ngu si?
Đánh giá quá cao những gì đang có ngấm ngầm gây hại cuộc đời chúng ta như thế nào?
Đánh giá quá cao những gì đang có ngấm ngầm gây hại cuộc đời chúng ta như thế nào?
Cuộc phiêu lưu đầy thú vị cùng Gió Bấc
Cuộc phiêu lưu đầy thú vị cùng Gió Bấc
Nhà giả kim - Chỉ dẫn của thực tại tối thượng
Nhà giả kim – Chỉ dẫn của thực tại tối thượng
Top 10 cuốn sách “niềm tin” nổi tiếng hay thuộc hàng kinh điển
Top 10 cuốn sách “niềm tin” nổi tiếng hay thuộc hàng kinh điển
Top 08 cuốn sách hay Tony Buổi Sáng khuyên đọc
Top 08 cuốn sách hay Tony Buổi Sáng khuyên đọc
Top 13 cuốn sách hay về chính trị nên đọc
Top 13 cuốn sách hay về chính trị nên đọc
Top 10 cuốn sách hay truyền cảm hứng nhất tái bản liên tục nhưng luôn cháy hàng
Đánh thức con người phi thường trong bạn ebook PDF/PRC/EPUB/MOBI
Đánh thức con người phi thường trong bạn
Những kẻ xuất chúng ebook PDF/PRC/EPUB/MOBI
Những kẻ xuất chúng
Đắc nhân tâm ebook PDF/PRC/EPUB/MOBI - Tác giả: Dale Carnegie
Đắc nhân tâm
Người bán hàng vĩ đại nhất thế giới ebook PDF/PRC/EPUB/MOBI
Người bán hàng vĩ đại nhất thế giới
Quẳng bớt đồ đạc đi mà vui sống: Sự tối giản tạo nên hạnh phúc
Quẳng bớt đồ đạc đi mà vui sống: Sự tối giản tạo nên hạnh phúc
Nhìn cuộc sống theo hướng khác, bạn sẽ khác
Nhìn cuộc sống theo hướng khác, bạn sẽ khác
12 cách hướng người khác tin tưởng và suy nghĩ theo chúng ta
08 cách cư xử kẻ thông minh dành cho người họ ghét
Cái Tôi của ai nhỏ bé thì tâm lượng người đó mênh mông!
Cái Tôi của ai nhỏ bé thì tâm lượng người đó mênh mông!
Kẻ thù không ở người ngoài, mà tiềm ẩn bên trong ta
Kẻ thù không ở người ngoài, mà tiềm ẩn bên trong ta
Hội chứng tự yêu bản thân và cơ hội tìm kiếm người yêu qua các mạng xã hội
Hội chứng tự yêu bản thân và cơ hội tìm kiếm người yêu qua các mạng xã hội
Vì sao con người trở nên ác độc?
Vì sao con người trở nên ác độc? Thí nghiệm kinh điển cách đây gần 50 năm sẽ trả lời giúp bạn.
Tấn công bằng 06 đòn tâm lý này, mọi người sẽ mua bất cứ thứ gì bạn bán
Tấn công bằng 06 đòn tâm lý này, mọi người sẽ mua bất cứ thứ gì bạn bán